ดิวาลี 2570 เทศกาลแห่งแสงสว่าง ตรงกับวันไหน เที่ยวงานที่พาหุรัด วัดแขก พัทยา ภูเก็ต

ดิวาลี 2570 ตรงกับวันไหน

ปี 2570 วันดิวาลีตรงกับวันศุกร์ที่ 29 ตุลาคม 2570 ตามรายการวันหยุดราชการของอินเดีย ส่วนสิงคโปร์และมาเลเซียกำหนดวันหยุดดิวาลีเป็นวันพฤหัสบดีที่ 28 ตุลาคม เพราะดิวาลีนับตามปฏิทินจันทรคติของฮินดู แต่ละชุมชนจึงอาจถือวันต่างกันได้หนึ่งวัน ควรดูประกาศของเทวสถานหรือผู้จัดงานที่จะไปอีกครั้ง

ดิวาลีไม่ใช่วันหยุดราชการของไทย และปี 2570 ตรงกับวันศุกร์ ถัดจากสุดสัปดาห์วันหยุดยาววันปิยมหาราช (เสาร์ 23 – จันทร์ 25 ต.ค.) เพียงไม่กี่วัน งานเฉลิมฉลองในไทยมักจัดต่อเนื่องหลายวันหรือหลายสัปดาห์รอบวันดิวาลี จึงเลือกไปช่วงเย็นวันหยุดได้

ดิวาลีคืออะไร ทำไมเรียกเทศกาลแห่งแสงสว่าง

คำว่าดิวาลีมาจากคำสันสกฤตว่าดีปาวาลี แปลว่าแถวของตะเกียง ที่มาของชื่อคือการจุดตะเกียงดินเผาเล็ก ๆ ที่เรียกว่าดิยา ใส่น้ำมันเนยหรือน้ำมันพืช เรียงรายไว้ตลอดคืน เทศกาลนี้ฉลองชัยชนะของแสงสว่างเหนือความมืด และความดีเหนือความชั่ว ชาวอินเดียหลายกลุ่มยังถือเป็นการขึ้นปีใหม่ และเป็นโอกาสเริ่มต้นสิ่งใหม่ในชีวิต

ตำนานของดิวาลีมีหลายเรื่อง เรื่องที่เล่ากันมากคือเมื่อพระรามชนะอสูรแล้วเสด็จกลับเมืองอโยธยาพร้อมพระลักษมณ์และนางสีดา ชาวเมืองจึงจุดไฟต้อนรับกันทั้งเมือง อีกความเชื่อหนึ่งคือพระแม่ลักษมี เทวีแห่งความมั่งคั่ง จะเสด็จไปเยือนบ้านเรือนเพื่อประทานโชคลาภ ผู้คนจึงทำความสะอาดบ้านครั้งใหญ่ก่อนเทศกาล เพราะเชื่อว่าพระแม่จะเยือนบ้านที่สะอาดก่อน

ธรรมเนียมของดิวาลี: ตะเกียง รังโกลี และขนมมงคล

• จุดตะเกียงดิยา วางตามหน้าบ้าน ระเบียง และที่บูชา เป็นภาพหลักของเทศกาล
• วาดรังโกลี ลวดลายจากผงสีและดอกไม้ที่หน้าประตูบ้าน เพื่อต้อนรับสิ่งดีงาม บางบ้านแขวนดอกไม้และใบมะม่วงไว้ที่ประตูหน้าต่างด้วย
• บูชาพระแม่ลักษมีและพระพิฆเนศ ขอพรเรื่องความมั่งคั่ง ความสำเร็จ และการขจัดอุปสรรค
• ขนมมงคล เช่น โมทกะ ขนมที่เชื่อว่าพระพิฆเนศโปรด ลาดดู ขนมลูกกลมสีทองที่สื่อถึงความรุ่งเรือง และบัรฟี ขนมจากนมที่นิยมถวายพระแม่ลักษมี
• ชุดใหม่ ของขวัญ และอาหาร ครอบครัวแต่งชุดใหม่ แลกของขวัญ เลี้ยงอาหาร แจกขนมหวานให้ญาติ เพื่อนบ้าน และแขกที่มาเยือน
• พลุและดอกไม้ไฟ หลายพื้นที่ในอินเดียจุดพลุฉลองในคืนดิวาลี

ดิวาลีในกรุงเทพฯ: พาหุรัด คลองโอ่งอ่าง และริมเจ้าพระยา

ศูนย์กลางของดิวาลีในกรุงเทพฯ คือพาหุรัด หรือลิตเติลอินเดีย ย่านการค้าเก่าของชาวไทยเชื้อสายอินเดียติดคลองโอ่งอ่าง ริมคลองโอ่งอ่างมีงานฉลองดิวาลีต่อเนื่องมาตั้งแต่ปี 2565 งานดิวาลีอย่างเป็นทางการครั้งแรกบนถนนพาหุรัดเป็นงานสามวันที่กรุงเทพมหานครจัดร่วมกับองค์กรชาวอินเดียในไทย มีแท่นบูชาให้ผู้ศรัทธาทำพิธี ร้านอาหารและเสื้อผ้าอินเดีย การเขียนเฮนนา และการแสดงทุกค่ำ

ต่อมาการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยเข้ามาสนับสนุนเป็นงานใหญ่ชื่อ Amazing Thailand Grand Diwali Festival ปี 2568 จัดช่วงครึ่งหลังของเดือนตุลาคมที่ถนนพาหุรัดและคลองโอ่งอ่าง ทุกค่ำเปิดไฟประดับตั้งแต่บ่ายแก่ถึงค่ำ ริมคลองมีลายรังโกลีและตะเกียงดิยานับร้อยสะท้อนผิวน้ำ มีพิธีจุดตะเกียงบูชาพระแม่ลักษมีและพระพิฆเนศ การแสดงรามายณะแบบไทย–อินเดีย ขบวนแห่ที่ถือดอกบัว พวงมาลัย ฉัตร และโคมไฟ เวิร์กช็อปเขียนเฮนนาและตกแต่งโคม และตลาดอาหารอินเดีย

ปี 2569 เป็นปีที่ห้าที่ ททท. สนับสนุน งานขยายเป็นเจ็ดจุดตลอดเดือนพฤศจิกายน ในกรุงเทพฯ มีทั้งที่เซ็นทรัล บางรัก ริมแม่น้ำเจ้าพระยาที่ไอคอนสยามซึ่งจัดพิธีจุดตะเกียงและพลุริมน้ำในคืนดิวาลี ย่านพาหุรัด และเอ็มควอเทียร์ ทุกจุดเข้าชมได้โดยไม่ต้องซื้อบัตร กำหนดการปี 2570 จะประกาศใกล้ช่วงเทศกาล

วัดแขก สีลม และเทวสถานฮินดูในกรุงเทพฯ

วัดพระศรีมหาอุมาเทวี หรือวัดแขก บนถนนสีลม เขตบางรัก เป็นเทวสถานฮินดูที่ชาวอินเดียจากรัฐทมิฬนาฑูซึ่งตั้งถิ่นฐานในย่านสีลมร่วมกันสร้างขึ้นเมื่อปี 2438 องค์ประธานคือพระแม่อุมาเทวี และมีเทพองค์อื่น เช่น พระพิฆเนศ พระแม่ลักษมี และพระขันธกุมาร ในช่วงดิวาลี วัดแขกและวัดวิษณุ (สมาคมฮินดูธรรมสภา) เป็นสถานที่ที่มีการจัดงานฉลองเทศกาลนี้

สำหรับคนที่ไม่ได้นับถือศาสนาฮินดู การเข้าไปชมบรรยากาศทำได้ แต่ควรจำไว้ว่าเทวสถานเป็นพื้นที่ประกอบพิธีของผู้ศรัทธา ไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวอย่างเดียว ช่วงเทศกาลสำคัญคนอาจแน่นกว่าปกติ ถ้าอยากชมบรรยากาศแบบไม่เบียดเสียดผู้ที่มาประกอบพิธี งานในย่านพาหุรัดซึ่งจัดสำหรับทุกคนเป็นทางเลือกที่สบายกว่า

ดิวาลีต่างจังหวัด: พัทยาและภูเก็ต

นอกจากกรุงเทพฯ งานดิวาลีที่ ททท. สนับสนุนในปี 2569 ยังไปถึงเมืองท่องเที่ยวที่มีนักท่องเที่ยวอินเดียมาก ตัวอย่างเช่น

• พัทยา ชลบุรี งานดิวาลีริมหาดบนถนนเลียบชายหาดพัทยาสามวัน เปิดด้วยพิธีจุดตะเกียงริมทะเลตอนพลบค่ำ และกิจกรรมต่อเนื่องที่เซ็นทรัล พัทยา บีช รวมถึงในวันดิวาลี
• ภูเก็ต เทศกาลอาหารอินเดียและกิจกรรมฉลองในวันดิวาลีที่เซ็นทรัล ป่าตอง

มารยาทเมื่อเข้าเทวสถานฮินดู

• แต่งกายสุภาพ เสื้อมีแขน กางเกงหรือกระโปรงยาวคลุมเข่า เลี่ยงเสื้อผ้าที่เปิดเผยร่างกาย
• ถอดรองเท้าก่อนเข้าเขตเทวาลัย วางไว้ตามจุดที่วัดจัดไว้
• ของถวายต้องไม่มีของคาว วัดแขกไม่อนุญาตให้นำเนื้อสัตว์มาเป็นของไหว้ ของที่นิยมคือพวงมาลัย ดอกไม้ มะพร้าวอ่อน กล้วย และขนมหวาน
• สงบและไม่ขวางพิธี ไม่ยืนบังหรือเดินตัดหน้าผู้ที่กำลังบูชา พูดเบา ๆ และปิดเสียงโทรศัพท์
• ถ่ายภาพอย่างระวัง ถ้ามีป้ายห้ามถ่ายภาพให้ปฏิบัติตาม และไม่ถ่ายภาพผู้คนขณะทำพิธีใกล้ ๆ โดยไม่ขออนุญาต
• ศึกษาข้อปฏิบัติของแต่ละวัด เทวสถานแต่ละแห่งอาจมีข้อห้ามตามความเชื่อเพิ่มเติม ควรอ่านป้ายหน้าวัดหรือสอบถามเจ้าหน้าที่

เที่ยวงานดิวาลีให้สะดวก

• ใช้รถไฟฟ้า ย่านพาหุรัดและคลองโอ่งอ่างอยู่ใกล้สถานี MRT สามยอด ส่วนวัดแขกอยู่บนถนนสีลม ที่จอดรถหายากทั้งสองย่าน
• มาช่วงเย็น ไฟประดับและตะเกียงจะสวยที่สุดหลังพลบค่ำ แต่คนก็หนาแน่นที่สุดเช่นกัน
• ระวังเปลวไฟ ตะเกียงดิยาและเทียนวางอยู่ตามพื้นและริมทาง ดูแลเด็กและระวังชายผ้าที่ยาว
• ลองชิมอาหารอินเดีย ร้านในพาหุรัดมีทั้งอาหารคาวและขนมมงคล ถ้าจะซื้อขนมไปถวาย ถามร้านว่าเหมาะกับเทพองค์ไหน
• ลดขยะ พกขวดน้ำและถุงผ้าไปเอง เลือกตะเกียงดินเผาที่ใช้ซ้ำได้แทนเทียนพลาสติก