วันมาฆบูชา 2570 ตรงกับวันไหน ความสำคัญ วิธีเวียนเทียน และวัดที่จัดงานทั้งกรุงเทพฯ และต่างจังหวัด

วันมาฆบูชา 2570 ตรงกับวันไหน

วันมาฆบูชาปี 2570 ตรงกับวันอาทิตย์ที่ 21 กุมภาพันธ์ 2570 และเนื่องจากตรงกับวันอาทิตย์ จึงมีวันหยุดชดเชยในวันจันทร์ที่ 22 กุมภาพันธ์ 2570 ทำให้ได้หยุดยาวสามวันตั้งแต่เสาร์ที่ 20 ถึงจันทร์ที่ 22 กุมภาพันธ์

ตามปฏิทินจันทรคติไทย วันมาฆบูชาคือวันเพ็ญเดือนสาม คำว่า มาฆะ เป็นชื่อเดือนสามของอินเดียโบราณ ส่วนในปีที่มีอธิกมาส หรือมีเดือนแปดสองครั้ง วันมาฆบูชาจะเลื่อนไปเป็นวันเพ็ญเดือนสี่ วันนี้จึงมักตกอยู่ในเดือนกุมภาพันธ์หรือมีนาคม ไม่ตรงกันทุกปี

มาฆบูชาสำคัญอย่างไร

มาฆบูชาเป็นวันระลึกถึงวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงโอวาทปาติโมกข์แก่พระสงฆ์เป็นครั้งแรก หลังตรัสรู้ได้ 9 เดือน ในวันนั้นเกิดเหตุการณ์ที่เรียกว่าจาตุรงคสันนิบาต หรือการประชุมที่ประกอบด้วยองค์สี่ ได้แก่

• เป็นวันเพ็ญกลางเดือนสาม
• พระสงฆ์ 1,250 รูปมาประชุมกันที่วัดเวฬุวัน เมืองราชคฤห์ โดยไม่ได้นัดหมาย
• พระสงฆ์ทุกรูปเป็นพระอรหันต์
• พระสงฆ์ทุกรูปได้รับการอุปสมบทจากพระพุทธเจ้าโดยตรง

โอวาทปาติโมกข์: หัวใจของคำสอน

โอวาทปาติโมกข์มักถูกเรียกว่าหัวใจของพระพุทธศาสนา เพราะสรุปแนวทางทั้งหมดไว้ในประโยคที่คนไทยคุ้นเคย คือ ทำความดี ละเว้นความชั่ว ทำจิตใจให้บริสุทธิ์ คำสอนนี้แบ่งได้เป็นสามชั้น

หลักการ 3 คือ ไม่ทำบาปทั้งปวง ทำกุศลให้ถึงพร้อม และทำจิตใจให้ผ่องใส อุดมการณ์ 4 คือ ความอดทนอดกลั้น ความไม่เบียดเบียน ความสงบ และนิพพานหรือความดับทุกข์ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุด ส่วนวิธีการ 6 คือ ไม่ว่าร้ายใคร ไม่ทำร้ายใคร เคารพระเบียบวินัย รู้จักประมาณในการกินใช้ อยู่ในที่ที่เหมาะสม และฝึกจิตให้สงบ

ถ้ามองแบบคนทำงานทั่วไป หลักเหล่านี้คือการไม่พูดร้ายลับหลังเพื่อนร่วมงาน ใช้จ่ายอย่างพอดี และหาเวลาให้ใจได้พักบ้าง วันมาฆบูชาจึงเป็นจังหวะดีที่จะทบทวนตัวเองแม้ไม่ได้ไปวัด

ชาวพุทธทำอะไรในวันมาฆบูชา

กิจกรรมหลักของวันนี้คือทำบุญตักบาตรในตอนเช้า ฟังพระธรรมเทศนาและรักษาศีล ในช่วงกลางวัน และเวียนเทียนในตอนเย็นหรือค่ำ งานใหญ่บางแห่งยังมีพิธีเฉพาะถิ่น เช่น การแห่ผ้าห่มพระธาตุหรือพระปรางค์ ซึ่งกรมการศาสนาส่งเสริมให้จัดในวันมาฆบูชาหลายจังหวัด

ปีหลัง ๆ มีอีกทางเลือกที่ได้รับความนิยมคือเวียนเทียนต้นไม้ ใช้ต้นกล้าแทนธูปเทียนเพื่อลดควันและขยะ เมื่อปี 2569 มีวัดเข้าร่วมกว่า 300 แห่งทั่วประเทศ ผู้ร่วมงานรับกล้าไม้ได้ฟรีและนำกลับไปปลูกต่อ

วิธีเวียนเทียนให้ถูกต้องและสุภาพ

เวียนเทียนคือการเดินรอบพระอุโบสถ เจดีย์ หรือพระพุทธรูป เวียนขวาสามรอบ เรียกว่าเวียนประทักษิณ เพื่อแสดงความเคารพพระรัตนตรัย ใครไม่เคยไปก็ทำตามขั้นตอนนี้ได้

• ไปถึงก่อนเวลา วัดส่วนใหญ่เริ่มเวียนเทียนช่วงเย็นถึงค่ำ ไปก่อนเพื่อเข้าไปกราบพระประธานในโบสถ์ก่อน
• เตรียมเครื่องบูชา ดอกไม้ ธูป และเทียน หรือรับกล้าไม้ที่วัดแจกถ้าวัดนั้นจัดเวียนเทียนต้นไม้
• เดินตามแถว พระสงฆ์เดินนำ ตามด้วยสามเณร แล้วจึงเป็นญาติโยม ถือเครื่องบูชาพนมมือ เดินวนไปทางขวามือสามรอบ
• ระลึกถึงคุณพระรัตนตรัย รอบแรกระลึกถึงพระพุทธคุณ รอบสองพระธรรมคุณ รอบสามพระสังฆคุณ จะสวดบทอิติปิโส สวากขาโต และสุปะฏิปันโน ตามรอบ หรือภาวนาในใจก็ได้
• ปักธูปเทียนที่จุดที่วัดจัดไว้ เมื่อครบสามรอบ
• สำรวมกายวาจา ไม่คุยเล่นหรือหยอกล้อกันระหว่างเวียน เว้นระยะห่างจากคนข้างหน้าเพื่อไม่ให้ไฟเทียนโดนผู้อื่น

เวียนเทียนในกรุงเทพฯ

ในกรุงเทพฯ แทบทุกวัดจัดทำบุญและเวียนเทียนในวันมาฆบูชา ปี 2569 งานส่วนกลางของกระทรวงวัฒนธรรมจัดที่วัดอรุณราชวราราม เริ่มตั้งแต่เช้า มีพิธีเจริญพระพุทธมนต์ ตักบาตร เวียนเทียน แห่ห่มผ้าพระปรางค์ และเดินสักการะจุดสำคัญภายในวัด

ถ้าอยากเวียนเทียนต้นไม้ ปี 2569 มีวัดในกรุงเทพฯ เข้าร่วมหลายสิบแห่ง เช่น วัดพระเชตุพนฯ (วัดโพธิ์) วัดสุทัศนเทพวราราม วัดสระเกศ วัดเบญจมบพิตรฯ วัดอรุณฯ วัดระฆังโฆสิตาราม วัดปากน้ำ ภาษีเจริญ และวัดพระศรีมหาธาตุ บางเขน รายชื่อวัดและกิจกรรมปี 2570 จะประกาศใกล้วันงาน ควรตรวจสอบกับวัดก่อนไป

งานมาฆบูชาในต่างจังหวัด

หลายจังหวัดมีประเพณีประจำปีที่ผูกกับวันมาฆบูชา ปี 2569 กรมการศาสนาปักหมุดงานแห่ผ้าห่มพระธาตุและงานบุญสำคัญไว้ดังนี้ ซึ่งส่วนใหญ่จัดต่อเนื่องทุกปี กำหนดการปี 2570 จะประกาศใกล้วันงาน

• สระบุรี: เทศกาลแสงเทียนแห่งศรัทธา น้อมถวายผ้าพระฉาย วัดพระพุทธฉาย
• กำแพงเพชร: ประเพณีนบพระ เล่นเพลง ที่วัดพระบรมธาตุ
• กาฬสินธุ์: เทศกาลมาฆปูรณมีบูชา ทะเลธุงอีสาน ที่โบราณสถานฟ้าแดดสงยาง พระธาตุยาคู
• มหาสารคาม: งานนมัสการพระบรมธาตุนาดูน พุทธมณฑลอีสาน
• ลำพูน: งานสืบสานตำนานสองเจดีย์ธาตุ วัดพระธาตุหริภุญชัย
• แพร่: ประเพณีไหว้พระธาตุช่อแฮ แห่ตุงหลวง
• น่าน: ประเพณีหกเป็ง นมัสการพระธาตุแช่แห้ง
• พัทลุง: ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ วัดพระบรมธาตุเจดีย์เขียนบางแก้ว
• นครศรีธรรมราช: ประเพณีแห่ผ้าขึ้นธาตุ วัดพระมหาธาตุวรมหาวิหาร
• นครปฐม: พุทธมณฑลเป็นหนึ่งในจุดที่ร่วมเวียนเทียนต้นไม้เมื่อปี 2569

ข้อควรรู้ก่อนไปวัด

• แต่งกายสุภาพ เรียบร้อยและเหมาะกับสถานที่ ใช้สีสุภาพ หลายงานบุญรณรงค์ให้ใส่ชุดขาว
• งดขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ตาม พ.ร.บ.ควบคุมเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ วันมาฆบูชาเป็นหนึ่งในวันสำคัญทางพุทธศาสนาที่ห้ามขาย ร้านค้าทั่วไปจะไม่ขายตลอดวัน ยกเว้นสถานที่บางประเภทตามประกาศ เช่น อาคารผู้โดยสารสนามบินระหว่างประเทศ โรงแรม และสถานบริการตามกฎหมาย ผู้ฝ่าฝืนมีโทษทั้งจำและปรับ
• ระวังไฟและเด็กเล็ก ช่วงเวียนเทียนคนแน่นและมีไฟเทียนจำนวนมาก จูงเด็กให้อยู่ใกล้ตัวและเลี่ยงเสื้อผ้าที่ติดไฟง่ายพลิ้วยาว
• ลดควันและขยะ เลือกวัดที่จัดเวียนเทียนต้นไม้ หรือใช้ธูปเทียนให้น้อยลง และนำขยะกลับไปทิ้งให้ถูกที่
• วางแผนเดินทางช่วงหยุดยาว 20–22 ก.พ. 2570 เป็นวันหยุดสามวัน ถนนออกต่างจังหวัดและวัดดังอาจแน่นกว่าปกติ