วันไหว้พระจันทร์ 2570 ตรงกับวันไหน ไหว้อย่างไร เที่ยวงานที่เยาวราชและต่างจังหวัด

วันไหว้พระจันทร์ 2570 ตรงกับวันไหน

วันไหว้พระจันทร์ปี 2570 ตรงกับวันพุธที่ 15 กันยายน 2570 ซึ่งเป็นวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8 ตามปฏิทินจันทรคติจีน วันนี้ดวงจันทร์เต็มดวงพอดีกับช่วงกลางฤดูใบไม้ร่วงของจีน ชื่อภาษาจีนของเทศกาลคือ จงชิวเจี๋ย แปลตรงตัวว่าเทศกาลกลางฤดูใบไม้ร่วง ภาษาอังกฤษเรียกว่า Mid-Autumn Festival

วันไหว้พระจันทร์ไม่ใช่วันหยุดราชการของไทย และเดือนกันยายน 2570 ไม่มีวันหยุดตามปฏิทินเลย คนที่ทำงานจึงมักไหว้ที่บ้านในคืนวันจริงหลังเลิกงาน ส่วนงานเฉลิมฉลองตามชุมชนมักจัดต่อเนื่องหลายวันรอบวันไหว้ ทำให้เลือกไปช่วงเย็นวันธรรมดาหรือสุดสัปดาห์ใกล้ ๆ ได้

วันที่ตามปฏิทินสากลเปลี่ยนทุกปีเพราะนับตามจันทรคติ ปี 2569 ที่ผ่านมาตรงกับวันศุกร์ที่ 25 กันยายน ส่วนปี 2570 ขยับมาเร็วขึ้นราวสิบวัน

ไหว้พระจันทร์คืออะไร ความหมายและตำนาน

เทศกาลนี้เริ่มจากสังคมเกษตรของจีนโบราณ ช่วงกลางฤดูใบไม้ร่วงเป็นช่วงเก็บเกี่ยว คนจึงไหว้ขอบคุณฟ้าดินและดวงจันทร์ที่ส่องสว่างที่สุดของปี ดวงจันทร์ที่กลมเต็มดวงยังถูกมองเป็นสัญลักษณ์ของความสมบูรณ์และการที่ครอบครัวได้กลับมาอยู่พร้อมหน้ากัน เทศกาลนี้จึงเป็นวันรวมญาติที่สำคัญของชาวจีนและคนไทยเชื้อสายจีน

ตำนานที่คนรู้จักมากที่สุดคือเรื่องฉางเอ๋อ หญิงสาวที่กลืนยาวิเศษแล้วลอยขึ้นไปอยู่บนดวงจันทร์ จนกลายเป็นเทพธิดาแห่งดวงจันทร์ นอกจากนี้ยังมีเรื่องกระต่ายหยกที่ยอมสละตัวเองเพื่อเลี้ยงคนชรา และตำนานขนมเปี๊ยะในปลายราชวงศ์หยวน ที่เล่ากันว่าใช้ขนมส่งข่าวนัดหมายกันลุกขึ้นต่อสู้ในคืนกลางเดือนแปด ตำนานเหล่านี้คือที่มาของหุ่นโคมรูปฉางเอ๋อและกระต่ายที่เห็นตามงานไหว้พระจันทร์ทุกวันนี้

ไหว้พระจันทร์อย่างไร เวลาไหนและใช้ของอะไร

พิธีไหว้จะทำในช่วงค่ำ หลังดวงจันทร์ขึ้นแล้ว เวลาที่หลายบ้านยึดถือคือราว 19:00–23:00 น. โดยตั้งโต๊ะไหว้กลางแจ้งหรือที่ที่มองเห็นดวงจันทร์ เช่น หน้าบ้าน ลานบ้าน หรือระเบียง ความเชื่อดั้งเดิมถือว่าดวงจันทร์เป็นพลังหยินซึ่งเป็นฝ่ายหญิง หลายบ้านจึงให้ผู้หญิงในบ้านเป็นผู้นำไหว้

หลังไหว้เสร็จ ครอบครัวจะนั่งชมจันทร์ จิบชา แล้วแบ่งขนมไหว้พระจันทร์กินด้วยกัน การแบ่งขนมให้กันถือเป็นการแสดงความรักและความผูกพันในครอบครัว ใครอยู่คอนโดก็จัดโต๊ะเล็ก ๆ ที่ระเบียงได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นชุดใหญ่

• ขนมไหว้พระจันทร์ ของหลักของเทศกาล ขนมอบทรงกลมที่สื่อถึงดวงจันทร์เต็มดวง มีทั้งไส้หวาน เช่น เม็ดบัว ถั่ว และไส้แบบอื่น ๆ
• ผลไม้และขนมอื่น ผลไม้ ถั่ว และขนมมงคลตามที่แต่ละบ้านถือ
• ชา นิยมจิบชาระหว่างชมจันทร์ และบางบ้านถวายน้ำชาบนโต๊ะไหว้ด้วย
• ธูปเทียนและดอกไม้ สำหรับจุดบูชาตามธรรมเนียมของแต่ละครอบครัว
• ของใช้ผู้หญิง บางบ้านวางเครื่องสำอางหรือผ้า และบางบ้านวางหนังสือหรือเครื่องเขียนเพื่อขอพรเรื่องการเรียน

ไหว้พระจันทร์ในกรุงเทพฯ: เยาวราชและย่านเมืองเก่า

เยาวราชคือที่แรกที่คนกรุงเทพฯ นึกถึงในเทศกาลนี้ ในช่วงวันไหว้มักมีงานเฉลิมฉลองของหน่วยงานรัฐและชุมชนในย่านนี้ ตัวอย่างจากปี 2569 ที่ผ่านมามีสองงานที่น่าสนใจ ซึ่งช่วยให้เห็นภาพว่าปี 2570 น่าจะมีอะไรให้ดู

งานแรกเป็นพิธีไหว้พระจันทร์ที่มณฑลพิธีมูลนิธิเทียนฟ้า เยาวราช จัดโดยกระทรวงวัฒนธรรม การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และคณะกรรมการส่งเสริมวัฒนธรรมไทย–จีน ร่วมกับภาคเอกชน ในคืนวันไหว้ ผู้ร่วมงานได้ไหว้ฟ้าดินและไหว้พระจันทร์ จุดประทีปถวายเจ้าแม่กวนอิม ถวายน้ำชา และผูกด้ายแดงขอพรเรื่องความรัก มีการตัดขนมไหว้พระจันทร์ขนาดยักษ์ และนิทรรศการแนะนำจุดชมจันทร์ 12 แห่งทั่วประเทศ

งานที่สองคือ จันทร์ฉาย ณ เลื่อนฤทธิ์ ที่ชุมชนเลื่อนฤทธิ์ เยาวราช จัดสามคืนรอบวันไหว้ช่วงเย็นถึงค่ำ มีอุโมงค์โคมไฟสีเหลือง หุ่นโคมฉางเอ๋อกับกระต่ายให้ถ่ายรูป ดนตรีจีน การรำกังฟูเพื่อสุขภาพแบบปาต้วนจิ่น และเวิร์กช็อปฟรี เช่น ตัดกระดาษจีน ทำดอกไม้กระดาษ และทำขนมไหว้พระจันทร์ เดินทางสะดวกด้วยรถไฟฟ้า MRT สายสีน้ำเงิน ลงสถานีสามยอด

งานทั้งสองเป็นงานของปี 2569 ส่วนกำหนดการปี 2570 จะประกาศใกล้วันเทศกาล เมื่อมีงานที่ยืนยันแล้ว เราจะขึ้นรายการไว้ท้ายหน้านี้

ไหว้พระจันทร์ต่างจังหวัด: จากปากน้ำโพถึงภาคใต้

ชุมชนไทยเชื้อสายจีนในหลายจังหวัดจัดงานไหว้พระจันทร์ของตัวเองเป็นประจำ บางแห่งเป็นพิธีไหว้ของเทศบาล บางแห่งเป็นงานใหญ่หลายคืนพร้อมตลาดอาหารและการแสดง ตัวอย่างจากปีที่ผ่านมามีดังนี้

• นครสวรรค์ เทศบาลนครนครสวรรค์จัดพิธีไหว้พระจันทร์ประจำปีในคืนวันไหว้ ปี 2569 จัดคู่กับพิธีเปิดตัวองค์สมมติพระโพธิสัตว์กวนอิม ที่จะร่วมขบวนในงานแห่เจ้าพ่อ–เจ้าแม่ปากน้ำโพช่วงตรุษจีน
• ตรัง งาน ไหว้พระจันทร์ ทุ่งยาว ตรัง ที่ตลาดสดเทศบาลตำบลทุ่งยาว อำเภอปะเหลียน ปี 2568 จัดเจ็ดวันช่วงเย็นถึงค่ำ มีการประกวดโต๊ะไหว้พระจันทร์ ร้านอาหารพื้นถิ่นหลายสิบร้าน การสาธิตทำอาหาร การแสดงแสงสีเสียงเรื่องฉางเอ๋อ และการแสดงศิลปวัฒนธรรมไทย–จีน
• สงขลา (หาดใหญ่) งาน สืบสานประเพณีไหว้พระจันทร์ หรือ Hatyai Moon Festival ที่โรงเรียนศรีนครมูลนิธิ ปี 2568 จัดสี่วัน มีโคมไฟเต็งลั้งนับพันดวง โต๊ะไหว้พระจันทร์ยาวกว่า 8 เมตร กิจกรรมทำโคมไฟ วาดภาพดวงจันทร์ และผูกด้ายแดงขอพร
• ภูเก็ต เทศบาลนครภูเก็ตจัดพิธีไหว้พระจันทร์ที่สวนเฉลิมพระเกียรติ 72 พรรษา มหาราชินี ถนนถลาง ในย่านเมืองเก่า ปี 2568 เริ่มงานช่วงหัวค่ำด้วยการแสดงของนักเรียนในสังกัดเทศบาล แล้วจึงทำพิธีไหว้ราวสองทุ่ม

ขนมไหว้พระจันทร์ เลือกอย่างไรให้พอดี

ขนมไหว้พระจันทร์มีทั้งแบบดั้งเดิมของร้านเก่าในเยาวราชและแบบใหม่ที่ร้านเบเกอรีและโรงแรมออกมาทุกปี ไส้คลาสสิกอย่างเม็ดบัวหรือถั่ว ส่วนบางปีจะมีไส้ผลไม้ไทย เช่น ทุเรียน ให้เลือกด้วย

ขนมชนิดนี้ให้พลังงานสูงและหวานมาก ถ้าซื้อไว้ไหว้และแบ่งกันกินในครอบครัว ให้ตัดเป็นชิ้นเล็กแล้วกินคู่กับชาร้อนแบบที่ทำกันมาแต่เดิม และเลือกซื้อในปริมาณที่กินหมดก่อนขนมเสีย ส่วนกล่องของขวัญที่ซ้อนหลายชั้น ลองเลือกแบบที่บรรจุภัณฑ์เรียบง่ายหรือนำกล่องกลับมาใช้ได้ จะลดขยะหลังเทศกาลไปได้มาก

เที่ยวงานไหว้พระจันทร์ให้สนุกและสุภาพ

• เตรียมร่มไว้เสมอ กันยายนเป็นเดือนที่ฝนตกชุกที่สุดเดือนหนึ่งของปี งานกลางแจ้งช่วงค่ำอาจเจอฝน
• ไปถึงก่อนค่ำ งานชุมชนอย่างเยาวราชคนจะแน่นช่วงหัวค่ำ มาก่อนจะเดินชมโคมไฟและซื้อขนมได้สบายกว่า ใช้รถไฟฟ้าใต้ดินดีกว่าขับรถเข้าไปเพราะที่จอดหายาก
• ให้เกียรติพิธีไหว้ โต๊ะไหว้ในงานเป็นที่ประกอบพิธีของคนที่มาไหว้จริง ไม่ควรหยิบของบนโต๊ะ ยืนบังคนที่กำลังไหว้ หรือเข้าไปถ่ายรูปใกล้เกินไปขณะพิธีกำลังดำเนิน
• ระวังธูปและเทียน เมื่อพาเด็กไปงานที่มีการจุดธูปจำนวนมาก ให้ดูแลใกล้ตัว และเลี่ยงแต่งกายด้วยผ้าที่ติดไฟง่าย
• เช็กประกาศของผู้จัด กำหนดการแต่ละปีไม่เหมือนกัน ควรตรวจวันและเวลาจากหน่วยงานผู้จัดก่อนเดินทาง